Ouderschapsplan

Een echtscheiding heeft voor kinderen altijd grote gevolgen. Voordat ouders een echtscheidingsprocedure kunnen starten bij de rechtbank, moeten zij met elkaar (en liefst ook met de kinderen) de gevolgen van de echtscheiding voor de kinderen bespreken en daarover afspraken maken. Het is de bedoeling dat die afspraken worden vastgelegd in een zogenaamd “ouderschapsplan”. Hieronder behandelen we de diverse onderwerpen die vaak in een ouderschapsplan worden opgenomen.

Ouderlijk gezag
Als ouders oefent u tijdens het huwelijk gezamenlijk het gezag uit: U heeft ten opzichte van uw minderjarige kinderen een aantal rechten en plichten. U bent bijvoorbeeld onderhoudsplichtig totdat uw kind 21 jaar wordt. Ook bent u als gezaghebbende - tot het 18e jaar - de wettelijke vertegenwoordiger van uw kind en beheert u diens vermogen.

Ouderlijk gezag na de scheiding
Na uw scheiding blijft u dit gezag in principe samen uitoefenen. Het uitgangspunt is namelijk dat gezamenlijk gezag in het belang van een kind is. Wanneer u het gezamenlijk gezag wil omzetten in eenoudergezag kunt u de rechter vragen het gezag volledig toe te wijzen aan één van de ouders. Door de rechter wordt een dergelijk verzoek echter slechts in zeer uitzonderlijke situaties toegekend. Bijvoorbeeld wanneer er aantoonbaar sprake is van seksueel misbruik.

Wanneer u geen gezag meer uitoefent, heeft u nog wel rechten en verplichten tegenover uw kind. Zo blijft uw onderhoudsplicht bestaan en behoudt u uw recht op omgang, informatie en consultatie.

Ook na de scheiding blijft het mogelijk om het ouderlijk gezag van uw ex-partner aan te vechten. U moet hiervoor wel (via een advocaat) een nieuwe procedure starten.

Verdelen van zorg en informatie
De wet zegt dat ouders en kinderen recht hebben op omgang met elkaar. Dit kan na een scheiding in de praktijk soms erg gevoelig liggen. Het beste is het natuurlijk wanneer ouders samen (en bij kinderen vanaf ongeveer 12 jaar in overleg met hen) de zorgtaken tussen hen verdelen. Als dit niet lukt kan het ook via de rechter worden gevraagd. De rechter heeft hierbij de mogelijkheid om de Raad voor de Kinderbescherming om advies te vragen en zal altijd het belang van de kinderen voorop stellen.

In goed onderling overleg kan - als dat in de praktijk zo uitkomt - natuurlijk altijd worden afgeweken van de afgesproken regeling.

Een ouder kan de rechter ook vragen om de andere ouder het recht op omgang te ontzeggen. Dit doet de rechter niet snel en alleen als:

  •   de omgang ernstig nadeel oplevert voor de geestelijke of 
      lichamelijke ontwikkeling van het kind
  •   de ouder niet in staat is tot omgang met het kind
  •   het kind 12 jaar of ouder is en zelf ernstig bezwaar heeft tegen
      de omgang met de ouder
  •   de omgang om andere reden in strijd is met zwaarwegende 
      belangen van het kind

Niet naleven van de omgangsregeling
Als u problemen ondervindt bij het nakomen van de vastgestelde omgangsregeling, kunt u het beste contact opnemen met een hulpverlenende instantie. Het uiterste middel is het voeren van een kort geding via de rechter tegen de weigerende ouder. In de praktijk blijkt dat het afdwingen van een omgangsregeling erg moeilijk is, het is dus belangrijk om zo mogelijk in overleg te blijven, al kan dit uiteraard soms lastig zijn.

Co-ouderschap
In de praktijk woont het kind vaak bij één van de ouders, maar u kunt de dagelijkse zorg ook gezamenlijk oppakken. Het kind is dan bijvoorbeeld de ene week bij vader en de andere week bij moederr. Co-ouderschap is geen wettelijke term. Wanneer co-ouderschap aan de rechter verzocht wordt, wijst deze in de praktijk het kind aan één van de ouders toe en verdeelt dan de zorgtaken zo dat ieder van de ouders de kinderen de helft van de tijd heeft. U kunt dit ook in onderling overleg laten vastleggen in uw ouderschapsplan.

Overig
Ook worden in een ouderschapsplan vaak de volgende onderwerpen opgenomen: hoogte van kinderalimentatie, wat te doen bij ziekte van een kind, het kiezen van scholen en sportclubs, hoe om te gaan met eventuele nieuwe partners, etc. Een ouderschapsplan is de ene keer heel gedetailleerd en de andere keer summier. Dat is vooral afhankelijk van de situatie en van wat ouders wensen.

Ga terug naar echtscheidingsrecht.

Onze advocaten zijn ingeschreven bij de Nederlandse Orde van Advocaten, te Den Haag.